Met de invoering van Boek 5 BW heeft de Belgische wetgever de imprevisieleer wettelijk verankerd in artikel 5.74 BW. Die codificatie roept verschillende vragen op, onder meer over de verhouding tussen imprevisie, overmacht en het verval van de verbintenis wegens het verdwijnen van de oorzaak.

In een interessant arrest van 30 april 2025 behandelt het hof van beroep te Gent deze rechtsfiguren in onderlinge samenhang. Het hof spreekt zich uit over overmacht (art. 5.226 BW), imprevisie (art. 5.74 BW), het verdwijnen van de oorzaak (art. 5.53 BW) en de mogelijkheid tot matiging van overdreven schadebedingen (art. 5.88 BW).

De zaak betreft de verkoop van een onroerend goed waarbij de koper na het sluiten van de koopovereenkomst, maar vóór het verlijden van de authentieke akte, ernstig ziek wordt. Wanneer de verkoop uiteindelijk niet doorgaat, rijst de vraag of de koper zich op één van deze rechtsfiguren kan beroepen om aan de toepassing van het contractueel voorziene schadebeding van 10% van de koopprijs te ontsnappen.

In het Tijdschrift voor Belgisch Burgerlijk Recht verscheen een uitgebreide annotatie bij deze heldere en praktijkrelevante uitspraak:

F. Gorissen, “Financiële overmacht, verstoring van de contractuele doelstelling en risicotoewijzing in Boek 5 BW: welke tools zitten in de box?”, TBBR 2026/6, 326.

De bijdrage kan online geraadpleegd worden via Jura.