De afgelopen jaren heeft alternatieve geschillenbeslechting (ADR) een steeds prominentere plaats ingenomen binnen het Belgische rechtslandschap. Met het ADR-charter wordt deze evolutie niet alleen bevestigd, maar ook actief gestimuleerd op initiatief van de Federale Bemiddelingscommissie (FBC) met actieve ondersteuning van een prominent lid van onze Antwerpse balie, stafhouder Marco Schoups.
- Van proceduredenken naar oplossingsgericht werken
Het ADR-charter vertrekt vanuit een oplossingsgerichte benadering, waarbij partijen worden aangemoedigd om reeds in een vroeg stadium na te gaan of een minnelijke regeling mogelijk is.
Deze evolutie sluit aan bij de realiteit van onder meer het bouwrecht, waar langdurige procedures vaak leiden tot escalatie van conflicten, stillegging van projecten en disproportionele kosten. In dat kader kan bemiddeling of een andere vorm van ADR een gepaster, vaak efficiënter en economisch zinvoller alternatief bieden.
- De rol van de advocaat als “conflictmanager”
Ondertekening van het ADR-charter impliceert een verschuiving in de rol van de advocaat. Naast zijn klassieke rol als belangenbehartiger, wordt van de advocaat verwacht dat hij ook optreedt als adviseur inzake geschillenstrategie, inclusief de beoordeling van ADR-mogelijkheden.
Dit betekent concreet dat de advocaat:
- zijn cliënt actief informeert over ADR;
- de opportuniteit van bemiddeling of andere vormen van ADR beoordeelt (cfr artikel 444, tweede lid Ger.W.); en
- waar aangewezen, deze bevordert en constructief meewerkt aan een minnelijke oplossing.
Deze rol is niet nieuw, maar wordt door het ADR-charter explicieter ingevuld.
- Relevantie binnen het bouwrecht
Binnen het bouwrecht is de meerwaarde van ADR vaak bijzonder groot. Technische geschillen, zoals omtrent gebreken, oplevering of aansprakelijkheid, lenen zich vaak beter tot een pragmatische oplossing dan tot een louter juridische beoordeling.
Bovendien leidt een strikte juridische benadering niet steeds tot de meest geschikte dan wel efficiënte oplossing. In dergelijke dossiers kan bemiddeling of een andere vorm van ADR, eventueel ondersteund door een deskundige, sneller tot een werkbare regeling komen.
- Het ADR-charter als praktijkinstrument
Het ADR-charter is geen louter symbolisch document. Het vormt een concrete leidraad voor de praktijk van de advocaat, onder meer door:
- het informeren over de ADR-mogelijkheden bij de aanvang van een dossier;
- het documenteren van de afweging om al dan niet tot ADR over te gaan; en
- het bevorderen van een constructieve houding bij partijen.
Door het ADR-charter te ondertekenen:
- toont de advocaat engagement voor constructieve samenwerking;
- laat de advocaat zien dat het conflicten duurzaam en respectvol wilt oplossen;
- wordt de advocaat onderdeel van een groeiend netwerk van ADR-gezinde partners;
- ontvangt de advocaat een ADR-charter-logo om diens engagement zichtbaar te maken.
Voor advocatenkantoren biedt dit bovendien kansen om hun dienstverlening te differentiëren van andere confraters en doelbewuster in te zetten op duurzame geschillenoplossing.
- Besluit
Het ADR-charter bevestigt een evolutie die reeds langer aan de gang is: de verschuiving van een louter proceduregerichte naar een oplossingsgerichte advocatuur. Voor de praktijk, en in het bijzonder binnen het bouwrecht, biedt dit aanzienlijke voordelen, onder meer op het vlak van efficiëntie, kost en, zo blijkt, klantentevredenheid.
De uitdaging ligt niet zozeer in het aanvaarden van ADR als concept, maar in de effectieve integratie ervan in de dagelijkse praktijk. Het ADR-charter vormt daarbij een nuttig kompas, maar vereist een actief engagement van de advocaat om deze principes ook daadwerkelijk toe te passen.
Het ADR-charter werd intussen door vele tientallen bedrijven en kantoren onderschreven, maar ook door overkoepelende organisaties zoals het VBO, het IBJ, EMBUILD, de FOD Justitie…
Is uw advocatenkantoor de volgende?
Joris Lagey
Expertengroep Bouwrecht