Op 18-12-2025 bracht het Vlaams Mensenrechteninstituut een advies uit over gelijkwaardige alternatieven voor digitale dienstverlening. In het advies wordt in herinnering gebracht dat bijna 4 op de 10 Vlamingen het risico lopen uitgesloten te worden van essentiële diensten omdat ze geen toegang hebben tot digitale toestellen of onvoldoende digitale basisvaardigheden bezitten. De mensenrechten van deze personen komen in het gedrang wanneer de overheid haar dienstverlening uitsluitend digitaal aanbiedt.
In het advies wijst het instituut op een arrest van het Grondwettelijk Hof van 25-9-2025. Het arrest in kwestie handelt over het gezamenlijk decreet en ordonnantie bekend als “Brussel digitaal”. Hoewel het Grondwettelijk Hof het beroep tot vernietiging heeft verworpen, deed zij dat onder voorwaarde dat de aangevallen artikelen zo geïnterpreteerd worden dat ze effectief garanties bieden voor gelijkwaardige niet-digitale toegang tot de dienstverlening. Het advies wijst ook op een wetsontwerp dat op 17-10-2025 in eerste lezing werd goedgekeurd in de federale ministerraad. Het is de bedoeling het recht te verlenen aan de burgers om administratieve handelingen ook op een niet-digitale manier te kunnen verrichten.
Het Vlaams Mensenrechteninstituut pleit voor 3 concrete maatregelen:
- Afdwingbare garanties op gelijkwaardige alternatieven voor digitale dienstverlening;
- Effectieve toezichtmechanismen zodat de last voor afdwingen niet valt op wie al kwetsbaar is;
- Duidelijke, samen met alle betrokkenen – inclusief digitaal kwetsbare burgers – uitgewerkte richtlijnen voor alternatieven bij alle publieke instanties.